Tự dựng trợ lý AI (3/5): trợ lý con nghiên cứu, báo cáo có nguồn

Trợ lý chính ở bài 2 đã có tính cách, trí nhớ và hàng rào. Bài 3 cho nó người giúp việc đầu tiên: trợ lý nghiên cứu, một sub-agent (trợ lý con) chuyên tìm và tổng hợp thông tin trên web.

Đọc xong, bạn có một khuôn chung để tạo mọi trợ lý con sau này, có trợ lý nghiên cứu chạy thật, và biết đọc báo cáo của nó thế nào cho đúng.

Trợ lý con là gì

Trong Claude Code, một trợ lý con là một file Markdown trong thư mục .claude/agents/. Phần đầu file khai báo tên, mô tả, danh sách công cụ được dùng và mô hình. Mỗi trợ lý con chạy trong cửa sổ ngữ cảnh riêng. Claude dựa vào mô tả để quyết định khi nào giao việc cho nó (tài liệu subagents, kiểm tra ngày 01/11/2026). Muốn hiểu kỹ hơn, đọc bài Subagent là gì.

Trợ lý nghiên cứu trong video chạy Sonnet, mô hình nhanh và tiết kiệm hơn Opus. Trợ lý chính vẫn chạy Opus để điều phối.

Bước 1: một khuôn chung cho mọi trợ lý con

Kit có file mau/template-sub-agent.md, một template (khuôn mẫu) gồm: vai trò, quy trình, cách trình bày kết quả, ranh giới, và cách báo lại trợ lý chính. Hai điều khuôn bắt buộc:

• Cuối mọi kết quả có mục Điểm chưa chắc chắn.
• Không đọc khóa, không xóa file, không gửi email, không đăng bài, không thanh toán.

Prompt 1 chép khuôn vào phong/_khuon/sub-agent.md và thêm quy tắc chia việc vào CLAUDE.md. Trợ lý con nào làm theo khuôn này cũng báo lại cùng một kiểu, nên trợ lý chính đọc được kết quả của tất cả.

Bước 2: tạo trợ lý nghiên cứu

Tạo trợ lý con đầu tiên: trợ lý nghiên cứu, theo đúng khuôn phong/_khuon/sub-agent.md.
 
- File: .claude/agents/nghien-cuu.md
- Phần đầu: name: nghien-cuu · description: dùng khi cần tìm hiểu, nghiên cứu, tổng hợp hoặc so sánh thông tin trên web · model: sonnet · tools: WebSearch, WebFetch, Read, Write (không có quyền chạy lệnh, không gửi email).
- Quy trình:
  1. Tìm ít nhất 3 nguồn đáng tin, ưu tiên nguồn gốc và nguồn mới nhất.
  2. Mỗi ý trong báo cáo kèm đường dẫn nguồn.
  3. Hai nguồn nói khác nhau thì ghi ra cả hai, không tự chọn một.
  4. Lưu báo cáo Markdown vào phong/nghien-cuu/bao-cao/<năm-tháng-ngày>-<chu-de>.md, có ngày giờ lấy số liệu.
- Báo cáo gồm: Tóm tắt (tối đa 5 dòng) · Các ý chính kèm nguồn · Chỗ các nguồn chưa khớp · Điểm chưa chắc chắn.
- Tạo thư mục phong/nghien-cuu/bao-cao/ và phong/nghien-cuu/README.md ngắn.
Commit với mô tả ngắn.

Chỗ quan trọng nhất là dòng tools. Trợ lý nghiên cứu chỉ được tìm web, đọc web, đọc và ghi file. Nó không có quyền chạy lệnh hay gửi thư. Cấp ít quyền thì lỡ nó làm sai, thiệt hại cũng nhỏ.

Dòng "hai nguồn nói khác nhau thì ghi cả hai" cũng đáng giữ. Không có dòng này, AI hay tự chọn một con số rồi trình bày như sự thật.

Bước 3: registry, danh sách phòng

Prompt 3 tạo phong/phong.json, registry (danh sách khai báo) cho biết phòng nào gắn với hành tinh nào, màu gì. Phòng nghiên cứu gắn Sao Thổ, màu tím. Bài 5 sẽ đọc file này để hành tinh sáng đúng màu phòng.

Bước 4: giao việc thật

Mở phiên mới để Claude Code nạp trợ lý con vừa tạo, rồi giao một việc:

Nghiên cứu giá vàng trong nước tuần này, tóm tắt cho tôi.

Trợ lý chính giao việc cho trợ lý nghiên cứu, chờ báo cáo, rồi tóm tắt lại.

Báo cáo đầy đủ nằm trong thư mục phòng, mỗi dòng có link nguồn. Phần đáng đọc nhất là hai mục cuối:

Trong lần chạy này, trợ lý nghiên cứu ghi thật thà rằng nó không mở được trang của SJC (trang trả lỗi 403), nên số SJC lấy qua các trang tổng hợp và báo chí. Nó cũng ghi những ngày các báo ghi số khác nhau. Đây là lý do khuôn bắt buộc mục "điểm chưa chắc chắn": bạn biết chỗ nào cần tự kiểm lại trước khi dùng số liệu.

Tự kiểm

Script kiểm tra bài 3 xem khuôn, quy tắc chia việc, file trợ lý con (tên, mô tả, Sonnet, không có quyền chạy lệnh), registry, và có ít nhất một báo cáo hợp lệ (từ 3 nguồn trở lên, có mục chưa chắc chắn). Bản trong video đạt 12/12 mục.

Tải kit bài 3 (.zip)

Bài sau: trợ lý thư ký, kết nối Gmail thật, chỉ soạn nháp chờ bạn duyệt.